تشنگی

دکتر علی مرادی 292 : تعداد بازدید

 

ارضای تشنگی فرایند تعادلی بسیار مهمی است.تشنگی تجلی روانشناختی نیاز به آب است، که برای ادامه ی حیات اهمیت دارد، چه چیزی این فرایند را کنترل می کند؟

اگر مدتی آب ننوشیم یا دست به ورزش پر تحرکی بزنیم، خروج تدریجی آب بدن از طریق تعریق، تنفس وادرار باعصث می شود ذخیره ی آب بدن در دو منبع مایع بدن کاهش یابد. نخستین نوع ذخایر آب،منبع موجود در یاخته های بدن است، این آب مخلوطی از پروتئین ها، چربی و هیدروکربورها که ساختار و محتویات یافته را تشکیل می دهند، آب درون بافتی نام دارند. منبع دوم آب بدن انسان آب برون یاخته ایی است که در آمیخته با خون و دیگر انواع مایعات بدن است.

تشنگی برون یاختگی که به خاطر ننوشیدن آب یا انجام فعالیت های پر تحرک رخ می دهد. آب بدن از طریق کلیه ها به صورت ادرار دفع، از طرق غدد پوستی به صورت تعریق و از طریق شش ها به صورت بخار خارج می شود. در تمام این موارد منبع مستقیم آن عمدتا خون، یعنی ذخیره ی برون یاخته ایی آب بدن است. خروج آب، حجم مایع برون یاخته ایی بدن را  کاهش می دهد. کاهش حجم خون نیز باعث کاهش خفیف فشار خون می شود، این افت فشار به صورت محسوس نیست و اما ردیاب های فشار خون ای افت را در کلیه، قلب و رگ ها ردیابی کرده و نورون های های حسی را به فعالیت انداخته، که آن ها پیامی را به مغز می فرستند.سپس هیپوتالاموس پیام را به هیپوفیز می فرستد که ثمره ی آن تولید هورمون کاهنده ی ادرار است که باعث کاهش غلظت ادرار و ذخیره آب بیشتری در بدن می شود.

همانطور که دیدیم این زنیجیره ی اتفاقات با افت فشار خون شروع می شود به همین دلیل ممکن ذاست کاهش فشار خون باعث ایجاد حس تشنگی در فرد شود. هر اتفاق دیگری هم که باعث کاهش فشار خون شود باعث ایجاد حس تشنگی می شود، مجروحان جنگی و افرادی که خون ریزی شدید دارند احساس تشنگی میکنند.

تشنگی درون یاختگی به خاطر خاصیت اسمزی است، یعنی گرایش آب به حرکت از جاهای پر آب به جاهای کم آب. در اصل ،انباشت یون های نمک، سدیم،  کلرید و پتاسیم است که کم آبی و پر آبی را تعییین میکند. آب بدن که کم می شود ، میزان انباشت این نمک ها در خون افزایش میابد. و در واقع، خون شورتر می شود. افزایش غلظت خون سبب حرکت آب از درون یاخته های پر آب، از جمله نورون ها به خون می شود. خروج آب از نورون ها و یاخته ها شبیه جذب شدن آب توسط کاغذ  خشک کن است و در نتیجه آب را از نورون ها و دیگر یاخته ها بیرون می کشد. زمانی که بر اثر افزایش غلظت نمک خون، آب نورون های هیپوتالاموس کاهش یابد، این نورون ها فعال می شوند. و تشنگی درون یاخته ایی یا اسمزی به وجود می آید و میل به نوشیدن مایعات افزایش میابد با نوشیدن مایعات آب خون افزایش میابد و غلظت نمک کاهش میابد و در نتیجه دوباره آب به نورون ها و دیگر یاخته ها انتقال میابد.

همانگونه که مشاهده می کنید تشنگی یک فرایند چند مرحله ای در سطح یاخته های بدن و انتقال دهدنده های عصبی دارد، که انسان نسبت به این فرایند کاملا ناآگاه است و فقط یک تنش بیرونی به معنای تشنگی را تجربه می کند، تمام فعل و انفعالاتی که در بدن رخ می دهد به این ترتیب صورت می گیرد، فرایند های زیربنایی دارند که ما فقط به آخرین زنجیره ی آن یعنی حسی که در ما ایجاد می کنند آگاهیم.     





rating
  نظرات

نظری وجود ندارد.

نام
ایمیل
وب سایت
عنوان
نظر
تصویر امنیتی
وارد نمودن کد