ساز کارهای روانی

دکتر علی مرادی 634 : تعداد بازدید

در حالی که شاخه ی گسترده تر"زیست شناسی تکاملی" سرکارش با تحلیل تکاملی تمام اجزای تشکیل دهنده ی یک ارگانیسم است، روانشناسی تکاملی به شکلی محدود تر، تنها بر بخش های روانی تمرکز دارد: تحلیل ذهن انسان به مثابه ی مجموعه ای از سازکار های تکاملی، زمینه ایی که آن سازکارهای تکاملی،زمینه هایی که آن سازکارها را فعال می کنند، و رفتار هایی که توسط این سازکارها تولید می شوند. بنابراین، در شاخه ی « روانشناسی تکاملی» ما دسته ایی از سازکارهای روانی – تکاملی.

تعریف سازکار روانی-تکاملی: اشاره دارد به مجموعه ای از فرایندهای درئون ارگانیسمی با این ویژگی ها؛

  1. یک ساز کار روانی به این دلیل امروزه به این شکل درآمده که توانسته است در طول تاریخ تکاملی بشر به طور ممکرر مسائل  معینی در رابطه با تولید مثل و بقا را حل کند.به این معنی که شکل این سازکار، به مانند یک کلید طراحی شده است که برای قفل هایی که در موقعیت های خاص هستند ساخته شده است و ویژگی های یک سازکار روانی نیز باید با ویژگی های لازم برای حل مسئله ی سازشی بقا یا تولیدمثل هماهنگ باشد. عدم موفقیت در سازگاری با مسئله ی سازشی، به معنای عدم موفقیت در گذر از صافی انتخابی تکامل است.

  2. سازکار روانی – تکاملی، برای درگیر شدن با قطعه ی کوچکی از اطلاعات طراحی شده است.به این صورت که ما وقتی چشممان را باز می کنیم و اطلاعات محیط پیرامون را میبینیم اما در واقع مسئله اساسی این است که ما فقط بخشی از اطلاعات محیط را میبینیم به خاطر این که چشم ما نسبت به امواج خاصی حساس است این همان ویژگی درگیری یک ساز وکار تکاملی است. همینطور سازکاری که برای ترسیدن از مار طراحی شده است فقط بخش کوچکی از این حساسیت را درک میگند حرکت یک چیز خزنده به یک شکل ثابت به همین دلیل است که انسان ممکن است از اشیا شبیه مار هم بترسد.

  3. درون داد یک سازکار تکاملی به ارگانیسم در مورد یک مسئله ی سازشی معین که با آن روبرو است اطلاعاتی می دهد. درون داد ماری در حال خزیدن به ما می گوید که با مسئله ی سازشی خاصی روبرو هستیم که آسیب شدید و یا مرگ در صورت گزیده شدن است.

  4. درون داد یک سازکار روانی – تکاملی از طریق قواعد تصمیم گیری به برون داد تبدیل می شود.به محض دیدن  مار میتوانید تصمیم بگیرید که به آن  حمله کنید یا از آن فرار کنید و یا در جا خشکتان بزند.پس از بو کردن پیتزای تنوری میتوانید تصمیم بگیرید آن را بخورید یا از آن صرف نظر کنید.قواعد تصمیم گیری مجموعه ای از دستور العمل ها هستند برای قرار دادن ارگانیسم در این مسیر یا آن مسیر. وقتی در شرایط محیطی با فردی غضبناک روبرو می شوید با قرا دادن ارگانیسم در مسیر های مختلف تصمیم گیری می کنید. در این مثال درون دادها (مواجه با مردی خشمگین)، از طریق قواعد تصمیم گیری(اگر و آنگاه) به برون داد تبدیل می شود.

 

الف) ممکن است از نظر فیزیولوژیکی برانگیخته شوید یا بترسید (برون داد فیزیولوژیک)

 

ب) ممکن است از این اطلاعات برای سایر انتخاب های رفتاری نظیر درجت خشک شدن یا گریختن استفاده کنید(سایر ساز کار های روانی)

 

ج) یا می توتنید از این ارزیابی باری انجام کنش (مثلا گریختن) بهره بگیرید ( برون داد رفتاری )

 

بنابراین در هر بررسی که در ساز –کار روانی اتفاق می افتد باعث به وجود آمدن یک برون داد می شود که می تواند در چند وجه برای سایر ساز کارهای روانی یا رفتار مستقیم و... منجر شود

 

  1.  برون داد یک سازکار روانی -  تکاملی در راستای حل مسئله ی سازشی معینی است. درست همانطور که سرنخ های حرکت یک خزنده فرد را از مسئله ی سازشی آگاه می کند. سازکار ترس از مار هم برای حل این مسئله به وجود آمده است.گفتن این مسئله که سازکارهای روانی – تکاملی چون برای حل مسائل سازشی به وجود آمده اند به این معنا نیست که همیشه راه حل های موفق و بهینه ارئه می دهند، مثلا ممکن است حمله به مار باعث آسیب شما بشود. بنابریا مسئله ی اساس این نیست که سازکارهای تکاملی همواره منجر به راهکارهای موفق می شوند، بلکه این است که این سازکارروانی – تکاملی در محیطی که در آن تکامل یافته، به صورت میانگین بهتر از استراتژی های رقیب قادر به حل مسئله ی سازشی است.

 

نکته ای که باید به خاطر داشت این است که این راهکار ها در گذشته منجر به سازش و راهکار های موفق می شده است اما امروزه ممکن است منجر شود یا نشود.

 

 





rating
  نظرات

نظری وجود ندارد.

نام
ایمیل
وب سایت
عنوان
نظر
تصویر امنیتی
وارد نمودن کد